راهنمای جامع مدیریت و تغذیه دام سنگین؛ از تولد گوساله تا دوره شیرواری
پرورش موفق گاوهای شیری و گوشتی به مجموعه‌ای از اقدامات مدیریتی و تغذیه‌ای وابسته است. از نخستین ساعات تولد گوساله تا زمان بلوغ، آبستنی و تولید شیر، هر مرحله از زندگی دام نیازهای تغذیه‌ای و مدیریتی متفاوتی دارد.
تغذیه اصولی دام سنگین علاوه بر تأمین انرژی، پروتئین، مواد معدنی و ویتامین‌های موردنیاز، نقش مهمی در رشد مناسب، سلامت دستگاه گوارش، بهبود ضریب تبدیل خوراک و افزایش بهره‌وری اقتصادی دامداری دارد.
به همین دلیل، انتخاب کنسانتره متناسب با سن و شرایط دام، تنظیم صحیح نسبت علوفه و کنسانتره، دسترسی به آب سالم و نظارت مستمر بر وضعیت بدنی دام اهمیت زیادی دارد.
در این مقاله از نوین فید، مهم‌ترین توصیه‌های مدیریتی و تغذیه‌ای را در مراحل مختلف پرورش دام سنگین بررسی می‌کنیم.
۱. توصیه‌های مدیریتی و تغذیه‌ای برای گوساله‌های شیرخوار (از تولد تا ۴ ماهگی)
دوره شیرخوارگی یکی از حساس‌ترین مراحل زندگی گوساله است. تغذیه صحیح در این دوره، علاوه بر تأمین نیازهای اولیه بدن، زمینه رشد مناسب دستگاه گوارش و آماده‌سازی گوساله برای مصرف خوراک جامد را فراهم می‌کند.
مهم‌ترین توصیه‌ها برای پرورش گوساله شیرخوار
۱. تأمین آغوز در ساعات اولیه تولد
آغوز یا کلستروم اولین و مهم‌ترین خوراک گوساله پس از تولد است. این ماده سرشار از آنتی‌بادی‌ها و ترکیبات ضروری برای انتقال ایمنی غیرفعال به گوساله است.
توصیه می‌شود آغوز باکیفیت در اولین ساعات پس از تولد، ترجیحاً طی ۱ تا ۲ ساعت اولیه، در اختیار گوساله قرار گیرد. مقدار و کیفیت آغوز باید متناسب با وزن گوساله و دستورالعمل دامپزشکی مدیریت شود.
۲. شروع مصرف استارتر از روزهای ابتدایی زندگی
از حدود روز سوم تولد می‌توان استارتر مخصوص گوساله را به مقدار کم و به‌صورت تازه در اختیار دام قرار داد تا گوساله به‌تدریج به مصرف خوراک جامد عادت کند.
۳. تنظیم مقدار و دمای شیر مصرفی
در برنامه‌های متداول شیر‌دهی، مقدار شیر روزانه حدود ۱۰ درصد وزن بدن گوساله در نظر گرفته می‌شود؛ البته این مقدار باید با توجه به سن، وزن، شرایط رشد و برنامه تغذیه‌ای دامداری تنظیم شود.
دمای شیر هنگام مصرف باید نزدیک به دمای بدن گوساله باشد و تغییرات ناگهانی در مقدار یا دمای شیر انجام نشود.
۴. تأمین آب آشامیدنی سالم
از زمان شروع مصرف استارتر، آب تمیز و بهداشتی باید به‌صورت آزادانه در دسترس گوساله قرار داشته باشد. آب کافی در مصرف خوراک خشک و رشد مناسب شکمبه نقش مهمی دارد.
۵. استفاده تدریجی از علوفه باکیفیت
از حدود ۲۱ روزگی، می‌توان در صورت تناسب با برنامه تغذیه‌ای، ترکیبی شامل ۸۰ درصد استارتر و ۲۰ درصد یونجه با طول خردشدگی حدود ۲ تا ۳ سانتی‌متر در اختیار گوساله قرار داد.
۶. جلوگیری از هدررفت خوراک
باقی‌مانده خوراک در ظروف باید پیش از افزودن خوراک تازه بررسی و در صورت نیاز جمع‌آوری شود. تمیز نگه داشتن ظروف خوراک از فساد و آلودگی خوراک جلوگیری می‌کند.
۷. تنظیم تعداد وعده‌های خوراک‌دهی
خوراک جامد شامل استارتر و علوفه بهتر است در ۲ تا ۳ وعده منظم در اختیار گوساله قرار گیرد. تازگی خوراک و دسترسی مناسب به آن اهمیت زیادی دارد.
۸. تنظیم جیره پس از قطع شیر
پس از تکمیل فرآیند شیرگیری و اطمینان از مصرف کافی خوراک جامد، می‌توان از ترکیب استارتر و یونجه با نسبت تقریبی ۵۰ به ۵۰ استفاده کرد. این ترکیب باید با توجه به رشد گوساله و کیفیت مواد اولیه تنظیم شود.
ویژگی‌های استارتر گوساله نوین فید
استارتر گوساله نوین فید با استفاده از مواد اولیه منتخب و با فرآوری حرارتی و اندازه ذرات تخصصی متناسب با گوساله (سایز ۴) تولید می‌شود.
مهم‌ترین ویژگی‌ها و مزایای این محصول عبارت‌اند از:
- کمک به رشد مناسب و یکنواخت گوساله
- بهبود ضریب تبدیل خوراک
- کاهش امکان انتخاب اجزای مختلف خوراک توسط گوساله
- کمک به رشد و تکامل مناسب دستگاه گوارش
- کمک به کاهش اختلالات گوارشی در کنار مدیریت صحیح بهداشت و تغذیه
- پشتیبانی از عملکرد مناسب سیستم ایمنی
- کمک به کاهش هزینه‌های پرورش و افزایش بهره‌وری
- استفاده از مکمل‌های معدنی نسل دوم (ترکیبات کیلاته)
۲. توصیه‌های تغذیه‌ای برای گوساله‌های پس از شیرگیری (۴ تا ۶ ماهگی)
پس از قطع شیر، گوساله وارد مرحله جدیدی از رشد می‌شود. در این دوره، تأمین انرژی و پروتئین کافی و استفاده از علوفه مناسب برای ادامه رشد و تکامل دستگاه گوارش اهمیت دارد.
توصیه‌های مدیریتی و تغذیه‌ای
۱. استفاده از کنسانتره پرواری ۱۶ درصد
با توجه به نیازهای تغذیه‌ای گوساله در این بازه سنی، استفاده از کنسانتره پرواری ۱۶ درصد توصیه می‌شود. این کنسانتره با تأمین انرژی، پروتئین و ریزمغذی‌های موردنیاز، به پشتیبانی از رشد و بهبود راندمان خوراک کمک می‌کند.
۲. انتخاب علوفه مناسب
یونجه باکیفیت می‌تواند بخش مهمی از علوفه مصرفی گوساله در این دوره باشد. در صورت تناسب با جیره، مقداری کاه نیز به ترکیب خوراک اضافه می‌شود.
۳. استفاده از جیره کاملاً مخلوط (TMR)
کنسانتره، یونجه و کاه باید به‌صورت یکنواخت مخلوط شوند تا دام نتواند اجزای خوراک را به‌صورت انتخابی مصرف کند.
۴. تقسیم خوراک به وعده‌های منظم
بهتر است خوراک مخلوط در سه وعده منظم در اختیار دام قرار گیرد.
۵. مدیریت غلات در جیره
از افزودن خودسرانه دانه‌های غلات مانند جو و گندم به جیره آماده خودداری کنید؛ زیرا این مواد ممکن است تعادل انرژی و مواد مغذی جیره را تغییر دهند.
۶. بهبود یکنواختی مخلوط خوراک
افزودن مقدار مناسبی آب در زمان آماده‌سازی جیره، در صورت نیاز و متناسب با رطوبت مواد اولیه، می‌تواند به یکنواخت شدن مخلوط کمک کند.
۷. تأمین آب سالم
آب تمیز و بهداشتی باید همواره در دسترس گوساله باشد.
۳. توصیه‌های مدیریتی و تغذیه‌ای برای گوساله‌های نر و تلیسه‌ها (۶ تا ۹ ماهگی)
در بازه سنی ۶ تا ۹ ماهگی، گوساله‌ها به رشد بدنی خود ادامه می‌دهند و تنظیم صحیح جیره می‌تواند در بهبود عملکرد و سلامت آن‌ها مؤثر باشد.
توصیه‌های تغذیه‌ای
۱. استفاده از کنسانتره پرواری ۱۵ درصد با توجه به نیازهای تغذیه‌ای این دوره توصیه می‌شود.
۲. کنسانتره پرواری ۱۵ درصد نوین فید با هدف تأمین انرژی، پروتئین، ویتامین‌ها و مواد معدنی موردنیاز این مرحله از رشد فرموله شده است.
۳. از این دوره می‌توان سیلوی ذرت را به برنامه خوراک‌دهی اضافه کرد.
۴. سیلوی ذرت، یونجه و کاه باید همراه با کنسانتره به‌صورت کاملاً مخلوط (TMR) در اختیار دام قرار گیرند.
۵. بهتر است جیره مخلوط در سه وعده منظم روزانه به دام داده شود.
۶. از افزودن خودسرانه غلاتی مانند جو و گندم به کنسانتره آماده خودداری شود.
۷. در صورت نیاز، افزودن مقدار مناسبی آب برای بهبود یکنواختی مخلوط خوراک توصیه می‌شود.
۸. دسترسی دائمی به آب تمیز و بهداشتی ضروری است.
۴. توصیه‌های تغذیه‌ای و مدیریتی برای تلیسه‌های ۹ تا ۱۲ ماهگی
این دوره از نظر رشد اسکلتی و آماده‌سازی تلیسه برای ورود به مراحل بعدی تولیدمثل اهمیت زیادی دارد.
هدف اصلی در این مرحله، دستیابی به رشد متناسب و جلوگیری از افزایش وزن بیش از حد یا رشد کمتر از حد مطلوب است.
توصیه‌های مهم برای پرورش تلیسه
۱. استفاده از کنسانتره تخصصی پرورش تلیسه
در این دوره بهتر است از کنسانتره تخصصی پرورش تلیسه استفاده شود. این محصول با توجه به نیازهای تغذیه‌ای این مرحله طراحی شده و به تأمین مواد مغذی موردنیاز برای رشد و آماده‌سازی تلیسه کمک می‌کند.
۲. انتخاب جایگزین مناسب در شرایط خاص
در صورتی که کنسانتره تخصصی پرورش تلیسه در دسترس نباشد یا برنامه تغذیه‌ای اختصاصی برای این دوره فراهم نشده باشد، می‌توان با نظر متخصص تغذیه از کنسانتره پرواری ۱۵ درصد به‌عنوان جایگزین استفاده کرد.
۳. تنظیم جیره به‌صورت TMR
سیلوی ذرت، یونجه و کاه باید به همراه کنسانتره به‌صورت یکنواخت مخلوط شوند تا مصرف متعادل اجزای جیره امکان‌پذیر باشد.
۴. تقسیم وعده‌های خوراک‌دهی
توصیه می‌شود مخلوط علوفه و کنسانتره در سه وعده منظم در اختیار دام قرار گیرد.
۵. جلوگیری از تغییر خودسرانه ترکیب جیره
از افزودن دانه‌های غلات مانند جو و گندم به کنسانتره آماده بدون محاسبه مجدد جیره خودداری شود.
۶. توجه به کیفیت مخلوط خوراک
در صورت نیاز می‌توان برای بهبود یکنواختی خوراک از مقدار مناسبی آب استفاده کرد.
۷. بررسی شاخص‌های رشد و آمادگی تولیدمثلی
در این دوره باید سه شاخص مهم به‌صورت منظم بررسی شوند:
- وزن بدن
- قد تلیسه
- عرض لگن
این شاخص‌ها در ارزیابی رشد و آمادگی تلیسه برای ورود به دوره تولیدمثل اهمیت دارند. تصمیم‌گیری برای تلقیح باید بر اساس وزن، سن، رشد اسکلتی و شرایط بدنی دام انجام شود.
۵. توصیه‌های تغذیه‌ای و مدیریتی برای تلیسه‌های ۱۲ تا ۲۱ ماهگی
در این دوره، تلیسه باید به رشد مطلوب خود ادامه دهد و از نظر بدنی برای شروع دوره شیرواری آماده شود.
مدیریت صحیح تغذیه در این مرحله می‌تواند در کیفیت تلیسه‌های جایگزین و عملکرد آینده گله تأثیرگذار باشد.
توصیه‌های مهم
۱. استفاده از کنسانتره تخصصی پرورش تلیسه برای تأمین نیازهای تغذیه‌ای این دوره توصیه می‌شود.
۲. این کنسانتره با هدف پشتیبانی از رشد مناسب، تکامل اسکلتی و آماده‌سازی تلیسه برای دوره شیرواری فرموله می‌شود.
۳. سیلوی ذرت، یونجه و کاه باید همراه با کنسانتره به‌صورت کاملاً مخلوط (TMR) در اختیار دام قرار گیرند.
۴. بهتر است خوراک مخلوط در سه وعده منظم روزانه توزیع شود.
۵. از افزودن خودسرانه جو و گندم به کنسانتره آماده خودداری شود.
۶. در صورت نیاز، استفاده از مقدار مناسبی آب برای بهبود یکنواختی مخلوط خوراک توصیه می‌شود.
۷. آب تمیز و بهداشتی باید همیشه در دسترس دام باشد.
ویژگی‌های کنسانتره تخصصی پرورش تلیسه نوین فید
کنسانتره تخصصی پرورش تلیسه با هدف تأمین نیازهای تغذیه‌ای این گروه دامی طراحی شده است.
مهم‌ترین مزایای مورد انتظار از مصرف این محصول در کنار مدیریت صحیح پرورش عبارت‌اند از:
- قیمت مناسب با توجه به بهبود راندمان پرورش
- کمک به افزایش کیفیت تلیسه‌های جایگزین
- پشتیبانی از دستیابی به وزن مطلوب در زمان بلوغ جنسی و زایمان
- کمک به رشد و توسعه مناسب بافت پستانی
- پشتیبانی از آمادگی تلیسه برای شروع دوره شیرواری
- کمک به حفظ وضعیت بدنی مناسب و سلامت بافت سم
۶. توصیه‌های مدیریتی و تغذیه‌ای در دوره خشکی گاو شیری (۶۰ روز)
دوره خشکی یکی از مهم‌ترین مراحل در چرخه تولید گاو شیری است. این دوره معمولاً حدود ۶۰ روز پیش از زایش در نظر گرفته می‌شود و فرصتی برای بازسازی بافت پستان و آماده‌سازی دام برای شیرواری بعدی فراهم می‌کند.
تغذیه مناسب در این دوره می‌تواند در کاهش مشکلات متابولیکی پس از زایش و بهبود عملکرد تولیدی و تولیدمثلی گاو مؤثر باشد.
تقسیم‌بندی دوره خشکی
دوره خشکی معمولاً به دو بخش تقسیم می‌شود:
۱. دوره خشکی دور (Far-off)؛ ۴۰ روز نخست
در این مرحله باید جیره متناسب با نیازهای نگهداری دام و رشد جنین تنظیم شود. هدف، حفظ وضعیت بدنی مناسب و جلوگیری از چاق شدن بیش از حد گاو است.
۲. دوره خشکی نزدیک به زایش (Close-up)؛ ۲۰ روز پایانی
این مرحله به دلیل نزدیک بودن زمان زایش و آغاز شیرواری اهمیت زیادی دارد. تنظیم دقیق انرژی، پروتئین و مواد معدنی جیره برای آماده‌سازی دام ضروری است.
نکات مهم تغذیه گاو در دوره خشکی
۱. استفاده از کنسانتره تخصصی دوره خشکی که متناسب با نیازهای گاو در این مرحله فرموله شده باشد.
۲. تنظیم میزان نمک و سدیم بر اساس ترکیب جیره و اهداف تغذیه‌ای دوره خشکی.
۳. مدیریت منابع کلسیم مانند یونجه و کربنات کلسیم بر اساس برنامه تخصصی تغذیه.
۴. توجه به منابع پتاسیم مانند برخی علوفه‌ها و ملاس و بررسی میزان پتاسیم کل جیره.
۵. توجه ویژه به رشد جنین در ماه‌های پایانی آبستنی، به‌خصوص هفته‌های نزدیک به زایش.
۶. تنظیم تعادل آنیونی ـ کاتیونی جیره (DCAD) در دوره نزدیک به زایش، بر اساس آنالیز خوراک و نظر متخصص تغذیه.
نکته مهم: محدودیت منابع کلسیم، پتاسیم، سدیم و نمک نباید به‌صورت یکسان و بدون بررسی جیره برای تمام دامداری‌ها اجرا شود. مقدار مصرف این مواد باید بر اساس آنالیز مواد اولیه و برنامه تخصصی دوره خشکی تعیین شود.
ویژگی‌های کنسانتره تخصصی دوره خشکی نوین فید
کنسانتره تخصصی دوره خشکی نوین فید با توجه به نیازهای تغذیه‌ای گاو در این مرحله و با در نظر گرفتن تعادل مواد معدنی طراحی شده است.
مهم‌ترین مزایای مورد انتظار از استفاده صحیح این محصول عبارت‌اند از:
- کمک به کاهش بروز اختلالات متابولیکی پس از زایش مانند تب شیر و جفت‌ماندگی
- کمک به بهبود تعادل انرژی دام
- پشتیبانی از عملکرد تولیدمثلی و بروز مناسب علائم فحلی
- کمک به کاهش حذف و تلفات دام در گله
- آماده‌سازی بهتر گاو برای شروع دوره شیرواری بعدی
- کمک به بهبود شاخص‌های اقتصادی دامداری
- توجه به تعادل آنیونی ـ کاتیونی جیره (DCAD)
- استفاده از مکمل‌های معدنی نسل دوم (ترکیبات کیلاته)
۷. توصیه‌های مدیریتی و تغذیه‌ای در دوره شیرواری
دوره شیرواری از نظر تأمین نیازهای انرژی، پروتئین و مواد معدنی یکی از مهم‌ترین مراحل پرورش گاو شیری است.
با افزایش تولید شیر، نیازهای تغذیه‌ای دام نیز تغییر می‌کند. بنابراین، استفاده از کنسانتره متناسب با میزان تولید شیر و شرایط بدنی گاو اهمیت زیادی دارد.
مهم‌ترین توصیه‌های تغذیه‌ای در دوره شیرواری
۱. انتخاب کنسانتره متناسب با میزان تولید شیر
کنسانتره‌های نوین فید بر اساس نیازهای تغذیه‌ای و سطح تولید شیر دام فرموله می‌شوند. به همین دلیل، از افزودن خودسرانه نهاده‌هایی مانند جو، گندم، سبوس و ملاس به کنسانتره آماده خودداری کنید؛ زیرا این کار ممکن است تعادل جیره را بر هم بزند.
۲. تغییر تدریجی جیره
هرگونه تغییر در نوع یا مقدار خوراک باید به‌تدریج و معمولاً طی ۷ تا ۱۰ روز انجام شود تا دستگاه گوارش دام فرصت سازگاری داشته باشد.
۳. استفاده از جیره کاملاً مخلوط (TMR)
برای بهبود یکنواختی مصرف خوراک و کاهش امکان انتخاب اجزای جیره، بهتر است کنسانتره با علوفه خردشده به‌صورت کامل مخلوط شود.
۴. رعایت اندازه مناسب خردشدگی علوفه
اندازه پیشنهادی خردشدگی علوفه با توجه به نوع دام و شرایط جیره متفاوت است:
- دام سبک: حدود ۲ تا ۳ سانتی‌متر
- دام سنگین: حدود ۵ تا ۸ سانتی‌متر
۵. تنظیم وعده‌های خوراک‌دهی
بهتر است مخلوط کنسانتره و علوفه در سه وعده منظم و با فاصله زمانی تقریباً یکسان در اختیار دام قرار گیرد.
۶. تنظیم مقدار کنسانتره بر اساس تولید شیر
مقدار مصرف کنسانتره باید بر اساس میزان تولید شیر، وزن بدن، وضعیت بدنی، کیفیت علوفه و ترکیب جیره تنظیم شود.
به‌عنوان یک راهنمای اولیه در برخی برنامه‌های تغذیه‌ای، برای هر ۲/۵ کیلوگرم شیر تولیدی، حدود یک کیلوگرم کنسانتره متناسب با تولید در نظر گرفته می‌شود؛ اما این نسبت یک قانون ثابت برای تمام گاوها نیست و باید با توجه به جیره کامل و نیاز دام اصلاح شود.
۷. دسترسی دائمی به آب سالم
گاوهای شیری به‌ویژه دام‌های پرتولید به آب فراوان نیاز دارند. آب تمیز و بهداشتی باید در تمام ساعات شبانه‌روز در دسترس آن‌ها باشد.
۸. مشاوره پیش از انتخاب کنسانتره
با توجه به تخصصی بودن محصولات نوین فید و تفاوت نیازهای تغذیه‌ای دام‌ها، توصیه می‌شود پیش از تهیه کنسانتره با دفتر فروش و کارشناسان شرکت تماس بگیرید.
ویژگی‌های کنسانتره مخصوص گاوهای شیری نوین فید
کنسانتره‌های مخصوص دام‌های شیری نوین فید با توجه به نیازهای تغذیه‌ای و سطح تولید دام طراحی می‌شوند.
مهم‌ترین مزایای این محصولات عبارت‌اند از:
- کمک به بهبود متابولیسم انرژی
- کمک به کاهش اختلالات متابولیکی مانند اسیدوز در کنار مدیریت صحیح جیره
- پشتیبانی از عملکرد سیستم ایمنی
- کمک به افزایش تولید شیر در صورت تأمین کامل نیازهای تغذیه‌ای
- پشتیبانی از عملکرد تولیدمثلی
- بهبود راندمان مصرف خوراک
- کمک به کاهش مشکلات سم و لنگش از طریق تأمین مواد مغذی موردنیاز
- کمک به حفظ سلامت و افزایش عمر مفید گله
۸. ویژگی‌های کنسانتره دام پرواری نوین فید
در پرورش دام پرواری، هدف اصلی دستیابی به افزایش وزن مطلوب با مصرف بهینه خوراک و حفظ سلامت دام است.
انتخاب کنسانتره مناسب با توجه به وزن، سن و شرایط تغذیه‌ای دام، نقش مهمی در دستیابی به این هدف دارد.
مهم‌ترین ویژگی‌های کنسانتره پرواری نوین فید عبارت‌اند از:
- قیمت مناسب با توجه به راندمان مصرف خوراک
- کمک به افزایش وزن مطلوب دام
- تأمین مواد معدنی و ویتامین‌های موردنیاز
- کمک به کاهش خطر اختلالات متابولیکی مانند اسیدوز در کنار مدیریت صحیح جیره
- بهبود بازده مصرف خوراک
- پشتیبانی از عملکرد سیستم ایمنی
- کمک به حفظ وضعیت بدنی مناسب و سلامت بافت سم
۹. جدول راهنمای مصرف کنسانتره و علوفه برای گوساله‌های پرواری
تنظیم مقدار کنسانتره و علوفه باید متناسب با وزن دام و نوع جیره انجام شود. در ادامه، مقادیر پیشنهادی بر اساس برنامه تغذیه‌ای ارائه‌شده برای محصولات نوین فید آورده شده است.
الف) جیره پیشنهادی همراه با سیلوی ذرت
| وزن دام (کیلوگرم) | کنسانتره (کیلوگرم) | یونجه (کیلوگرم) | سیلوی ذرت (کیلوگرم) | کاه (کیلوگرم) | نوع کنسانتره |
|---|---|---|---|---|---|
| ۲۰۰ تا ۳۰۰ | ۳ تا ۴ | ۱ | ۷ | ۱ | پرواری ۱۶٪ |
| ۳۰۰ تا ۴۰۰ | ۵ تا ۷ | ۱ | ۱۰ | ۲ | پرواری ۱۵٪ |
| ۴۰۰ تا ۵۰۰ | ۷ تا ۹ | ۱ | ۱۲ | ۳ | پرواری ۱۵٪ یا نگهداری |
ب) جیره پیشنهادی بدون سیلوی ذرت
| وزن دام (کیلوگرم) | کنسانتره (کیلوگرم) | یونجه (کیلوگرم) | کاه (کیلوگرم) | نوع کنسانتره |
|---|---|---|---|---|
| ۲۵۰ تا ۳۵۰ | ۴ تا ۵ | ۳ | ۲ | پرواری ۱۶٪ |
| ۳۵۰ تا ۴۵۰ | ۶ تا ۷ | ۴ | ۲/۵ | پرواری ۱۵٪ |
| ۴۵۰ تا ۵۵۰ | ۸ تا ۱۰ | ۴ | ۳/۵ | پرواری ۱۵٪ یا نگهداری |
نکات مهم درباره جیره دام پرواری:
- مقادیر جدول به‌عنوان راهنمای اولیه ارائه شده‌اند و باید با توجه به شرایط دامداری و آنالیز مواد خوراکی بررسی شوند.
- تغییر جیره باید به‌تدریج انجام شود.
- بهتر است کنسانتره و علوفه به‌صورت کامل مخلوط (TMR) در اختیار دام قرار گیرند.
- خوراک روزانه بهتر است در سه وعده منظم توزیع شود.
- از افزودن خودسرانه غلات به کنسانتره آماده خودداری کنید.
- در صورت نیاز، می‌توان برای بهبود یکنواختی مخلوط خوراک از مقدار مناسبی آب استفاده کرد.
۱۰. جدول راهنمای مصرف کنسانتره و علوفه برای گاوهای شیری
میزان تولید شیر یکی از عوامل مهم در تعیین نیازهای تغذیه‌ای گاو شیری است. با افزایش تولید، مقدار و ترکیب کنسانتره نیز باید متناسب با نیاز دام تنظیم شود.
جدول زیر مقادیر پیشنهادی ارائه‌شده برای گروه‌های مختلف تولیدی را نشان می‌دهد.
| میزان تولید شیر (کیلوگرم در روز) | کنسانتره (کیلوگرم) | سیلوی ذرت (کیلوگرم) | یونجه (کیلوگرم) | کاه (کیلوگرم) | نوع کنسانتره |
|---|---|---|---|---|---|
| کمتر از ۲۵ | ۱۰ تا ۱۱ | ۱۰ تا ۱۲ | ۱ تا ۲ | ۲ تا ۳ | پرتولید |
| ۲۵ تا ۳۰ | ۱۲ تا ۱۳ | ۱۳ تا ۱۵ | ۲ تا ۳ | ۱ تا ۲ | پرتولید نوین |
| ۳۰ تا ۳۵ | ۱۴ تا ۱۵ | ۱۶ تا ۱۸ | ۲ تا ۳ | ۱ تا ۱/۵ | پرتولید ویژه |
| بیشتر از ۳۵ | ۱۶ تا ۱۸ | ۱۸ تا ۲۰ | ۴ تا ۵ | ۰/۵ | سوپرویژه |
نکات مدیریتی مهم در استفاده از کنسانتره گاو شیری
۱. تغییر نوع خوراک باید به‌صورت تدریجی و طی ۷ تا ۱۰ روز انجام شود.
۲. بهتر است کنسانتره و علوفه به‌صورت کامل مخلوط (TMR) در اختیار دام قرار گیرند.
۳. خوراک مخلوط بهتر است در سه وعده منظم روزانه توزیع شود.
۴. از افزودن خودسرانه غلاتی مانند جو و گندم به کنسانتره آماده خودداری شود.
۵. در صورت نیاز می‌توان از مقدار مناسبی آب برای بهبود یکنواختی مخلوط خوراک استفاده کرد.
۶. دسترسی دائمی به آب تمیز و بهداشتی ضروری است.
توجه: مقادیر جداول بر اساس برنامه پیشنهادی اولیه تنظیم شده‌اند و نسخه نهایی جیره باید با توجه به وزن دام، میزان تولید شیر، کیفیت علوفه، وضعیت بدنی و آنالیز مواد خوراکی توسط متخصص تغذیه دام تعیین شود. این مقادیر نباید بدون بررسی به‌عنوان جیره ثابت برای تمام دامداری‌ها استفاده شوند.
جمع‌بندی؛ مدیریت صحیح تغذیه، مسیر افزایش بهره‌وری دامداری
از نخستین روز تولد گوساله تا ورود گاو به دوره شیرواری، هر مرحله از پرورش دام سنگین به برنامه مدیریتی و تغذیه‌ای متناسب با نیازهای همان دوره احتیاج دارد.
استفاده از استارتر مناسب در دوره شیرخوارگی، انتخاب کنسانتره متناسب با سن و وزن در دوره رشد، تغذیه تخصصی تلیسه‌ها، مدیریت صحیح دوره خشکی و تأمین نیازهای گاوهای شیری از مهم‌ترین عوامل مؤثر در سلامت و بهره‌وری گله هستند.
در کنار انتخاب خوراک باکیفیت، پایش وزن و وضعیت بدنی، مدیریت آب مصرفی، رعایت بهداشت خوراک و تنظیم صحیح جیره نیز اهمیت زیادی دارند.
نوین فید با تولید انواع کنسانتره تخصصی برای گوساله‌ها، دام‌های پرواری، تلیسه‌ها، گاوهای خشک و گاوهای شیری، در مسیر بهبود مدیریت تغذیه و افزایش بهره‌وری دامداری همراه شماست.
برای انتخاب محصول متناسب با شرایط گله و دریافت راهنمایی تخصصی، با کارشناسان نوین فید تماس بگیرید.
